महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ (HSC Board) इयत्ता १२ वी मराठी ‘युवकभारती’ विषयाच्या परीक्षेसाठी आणि MPSC/स्पर्धा परीक्षांच्या व्याकरण तयारीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा प्रकरणानुसार वस्तुनिष्ठ प्रश्न (MCQs) आणि उत्तर संच.
भाग १: गद्य विभाग (प्रकरणानुसार MCQs व उत्तरे)
प्रकरण १: ‘वेगवशता’ (लेखक: प्रा. शिवाजीराव भोसले)
प्रश्न १. माणसाने वाहनाचा वापर कशासाठी केला पाहिजे?
(A) प्रतिष्ठा दाखवण्यासाठी
(B) वेळ वाचवण्यासाठी व गरजेपुरता
(C) वेगाचा आनंद घेण्यासाठी
(D) स्पर्धा करण्यासाठी
उत्तर: (B) वेळ वाचवण्यासाठी व गरजेपुरता
प्रश्न २. ‘वेग म्हणजे काय?’ लेखकांच्या मते –
(A) गतीची मर्यादा
(B) वाहनाचे सौंदर्य
(C) अविचाराने घेतलेली धाव (विकृती)
(D) आधुनिकतेचे लक्षण
उत्तर: (C) अविचाराने घेतलेली धाव (विकृती)
प्रकरण २: ‘शोध’ (लेखक: व. पु. काळे)
प्रश्न ३. ‘शोध’ या कथेतील मध्यवर्ती पात्र अनु कशाच्या शोधात होती?
(A) पैशाच्या शोधात
(B) स्वतःच्या अस्तित्वाच्या व स्वतंत्र अनुभवाच्या शोधात
(C) नोकरीच्या शोधात
(D) शिक्षणाच्या शोधात
उत्तर: (B) स्वतःच्या अस्तित्वाच्या व स्वतंत्र अनुभवाच्या शोधात
प्रकरण ३: ‘आयुष्य आनंदाचा उत्सव’ (लेखक: शिवराज गोर्ले)
प्रश्न ४. खरा आनंद कोठे असतो?
(A) बाह्य जगात
(B) भौतिक वस्तूंत
(C) आपल्या अंतरंगात (स्वतःमध्ये)
(D) पैशात
उत्तर: (C) आपल्या अंतरंगात (स्वतःमध्ये)
भाग २: पद्य विभाग (कवितेवर आधारित प्रश्न व भावार्थ)
कविता १: ‘अंकिला मी दास तुझा’ (संत नामदेव)
प्रश्न ५. अग्नीत पडलेल्या बाळाला वाचवण्यासाठी कोण धावून जाते?
(A) गाय
(B) माता (आई)
(C) पक्षी
(D) हरणी
उत्तर: (B) माता (आई)
प्रश्न ६. ‘अंकिला मी दास तुझा’ या अभंगात संत नामदेवांनी परमेश्वराला कसली उपमा दिली आहे?
(A) मातेची (आईची)
(B) राजाची
(C) गुरूची
(D) मित्राची
उत्तर: (A) मातेची (आईची)
भाग ३: मराठी व्याकरण व भाषिक कौशल्ये (MPSC व HSC साठी उपयुक्त)
| व्याकरण घटक | सराव प्रश्न | अचूक उत्तर |
|---|---|---|
| समास | ‘घरोघरी’ या शब्दाचा समास कोणता? | अव्ययीभाव समास (प्रत्येक घरी) |
| समास | ‘रामलक्ष्मण’ या शब्दाचा समास कोणता? | इतरेतर द्वंद्व समास |
| प्रयोग | ‘रामाने रावण मारला’ या वाक्यातील प्रयोग ओळखा. | कर्मणी प्रयोग |
| वाक्यप्रकार | ‘किती छान दृश्य आहे हे!’ (विधानार्थी करा) | हे दृश्य खूप छान आहे. |
| अलंकार | ‘हसरी पाने, बोलके डोळे’ यात कोणता अलंकार आहे? | चेतनगुणोक्ती अलंकार |