MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षेमध्ये CSAT (Paper 2) हा अत्यंत महत्त्वाचा आणि निर्णायक पेपर आहे. हा पेपर २०० गुणांचा असतो आणि यातील गुणांच्या आधारेच मुख्य परीक्षेसाठी निवड होते. चला तर मग पाहूया CSAT ची अचूक रणनीती (Strategy).
१. आकलन (Comprehension – उतारे)
या विभागात एकूण १० उतारे (Passages) असतात, ज्यावर ५० प्रश्न विचारले जातात. (१२५ गुण). हे उतारे इतिहास, भूगोल, विज्ञान, पर्यावरण किंवा अर्थशास्त्रावर आधारित असू शकतात.
- अभ्यास पद्धत: दररोज किमान ३ ते ४ उतारे सोडवण्याचा सराव करा. उतार्यात दिलेली माहितीच सत्य मानून प्रश्नांची उत्तरे द्या. स्वतःचे पूर्वज्ञान वापरू नका.
२. तार्किक क्षमता आणि विश्लेषण (Logical Reasoning)
- महत्त्वाचे विषय: नातेसंबंध (Blood Relations), दिशा (Direction), रांगेतील स्थान, आकृत्या मोजणे, वेन आकृत्या (Syllogism).
- अभ्यास पद्धत: हा विषय पैकीच्या पैकी गुण मिळवून देणारा आहे. आकृत्या काढून प्रश्न सोडवण्याची सवय ठेवा.
३. अंकगणित (Basic Numeracy)
- महत्त्वाचे विषय: संख्याज्ञान (Number System), शेकडेवारी (Percentage), नफा-तोटा, काळ-काम-वेग, आणि सरासरी.
- अभ्यास पद्धत: सूत्रांवर (Formulas) अवलंबून न राहता संकल्पना (Concepts) समजून घ्या. पाढे (३० पर्यंत), वर्ग आणि घन पाठ असणे आवश्यक आहे.
४. निर्णय क्षमता (Decision Making)
यावर ५ प्रश्न (१२.५ गुण) विचारले जातात. या प्रश्नांना निगेटिव्ह मार्किंग (Negative Marking) नसते. एक प्रशासकीय अधिकारी म्हणून तुम्ही कठीण प्रसंगात काय निर्णय घ्याल, हे यात तपासले जाते.